Mütefekkir

Mütefekkir


Kelime anlamı düşünen, tefekkür eden, filozof. Düşünme faaliyetinin gerçekleşebilmesi
için önce belirli seviyede bilgi gerekir. İnsanın mütemâdiyen bilgi üzerine düşünmesi sonucu
ise fikir zuhur eder. Zihni tefekkürle sürekli meşgul olan insanın davranışları temkinli ve
ihtiyatlı, konuşması az ve hikmetli olur. Nitekim “Hakîmler hikmeti tefekkür ve sükut ile elde
etmişlerdir” der İmam Kuşeyrî Hazretleri. Tanımını yaptıktan ve meziyetlerinden bahsettikten
sonra başka nokta-i nazardan değerlendirelim bu mefhumu.
Mütefekkirin muasırları arasında öne çıkmasını sağlayan ve onu tarihte önemli bir konuma
oturtan iki önemli husus vardır: Nev`i şahsına münhasır olmak, yani orijinallik, özgünlük ve
daha önce söylenmeyeni söylemek. Tabi ikisi de birbirini tamamlayan ve benzer şeyler ama
ikinci hususu biraz daha açmak gerek. Bu, çok iddialı bir iştir ve deneyen kişi için iki
muhtemel sonuç vardır: Ya yeni bir çığır açmak, ekol oluşturmak, ya da saçmalamak. Bu
tamamen üzerine fikir inşa edilen bilginin doğruluğu ve kişinin potansiyeliyle alakalıdır ve
tarihe dönüp baktığımızda maalesef ilkinin, çığır açabilenlerin azınlıkta olduğunu görürüz.
Yine bu hususta daha erken dönemde yaşamış kişiler takdir edersiniz ki daha avantajlıdır.
Zira mevcut fikrin azlığı daha geniş ve hür bir çalışma alanı oluşturur onlar için. Bununla
birlikte fikirlerini yayma noktasında ise büyük dezavantaja sahiplerdir. Günümüzdeyse durum
bunun tam tersi.
Fakat orijinallik her zaman için en önemli geçer akçedir. Orijinallikten emin olmak için
şöyle bir yöntem uygulanabilir: Mütefekkirin daha önce herhangi bir eserini okuyan kişi, aynı
dönemde, aynı dilde ve coğrafyada yazılmış yüzlerce metin arasında mütefekkire ait bir
tanesini okuduğunda “bunu olsa olsa o kişi yazmıştır” diyebiliyorsa maksat hasıl olmuştur.

Recep ÇAM

141

Recep ÇAM

Fatih Sultan Mehmet Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi/İslami İlimler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir